Diagnostyka i leczenie osteoporozy.
Zalecenia PTR.
dr hab. med. prof. UM Piotr Leszczyński
Przewodniczący Sekcji Chorób Metabolicznych Kości i Osteoporozy PTR

























Strona główna » Aktualności » Stanowisko PTR 25.11.2014

Stanowisko PTR 25.11.2014

Komunikat Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego z dnia 25 listopada 2014 r. w sprawie zmian funkcjonowania systemu monitorowania programów lekowych (SMPT dotyczących kryteriów zakończenia leczenia biologicznego w reumatoidalnym zapaleniu stawów

      Polskie Towarzystwo Reumatologiczne podaje do wiadomości, że w ostatnim czasie, nie informując o tym fakcie lekarzy, pacjentów i szpitali, Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) wprowadził bardzo istotne zmiany w funkcjonowaniu aplikacji SMPT dotyczące kryteriów zakończenia terapii biologicznych u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS).

     Dotychczas funkcjonowanie aplikacji SMPT dostosowane było do rekomendacji EULAR tzn. głównym celem leczenia chorych na RZS było uzyskanie remisji, a celem alternatywnym – niskiej aktywności choroby. W związku z tym u pacjentów, którzy w wyniku leczenia osiągnęli niską aktywność choroby, a po kolejnych 6 miesiącach remisję uzasadnione medycznie i dopuszczone systemowo było kontynuowanie terapii przez kolejne 6 miesięcy w celu utrwalenia remisji. W 2011 r. weszły w życie zmiany w programie lekowym dot. RZS polegające na zamianie wartości wskaźnika DAS 28 dla niskiej aktywności choroby i remisji z obowiązującego 2,6 na 3,2 (co samo w sobie jest błędne, ponieważ przypisuje dwóm stanom aktywności klinicznej jedną wartość wskaźnika DAS 28) a funkcjonowanie aplikacji zostało utrzymane jak poprzednio. Zespół Koordynacyjny ds. Leczenia Biologicznego w Chorobach Reumatycznych (ZK) nie zgodził się wówczas na zmianę kierując się dobrem pacjentów. Dowodem na to jest stanowisko ZK z dn. 23. 11. 2011 r. zawarte w protokole z posiedzenia:

„Stanowisko Zespołu Koordynacyjnego ws. zmiany w programie leczenia RZS dotyczącej kryteriów zakończenia leczenia w programie. Pan doktor Marcin Stajszczyk poruszył temat, umieszczenia w kryteriach zakończenia leczenie w RZS wartości granicznej <3,2 zamiast jak jest obecnie <2,6…

Stanowisko Zespołu było następujące:

"Zespół Koordynacyjny zgodził się, że dosłowne potraktowanie tego zapisu może być niekorzystne dla pacjentów, bo może oznaczać konieczność zakończenia leczenia u wszystkich chorych z niską aktywnością choroby po 6 m-cach nawet, jeśli osiągną później remisję - podtrzymał stanowisko, że celem leczenia jest remisja, a tylko u części chorych może to być niska aktywność. Zespół wyraził opinię, że po wejściu w życie nowego rozporządzenia aplikacja i zasady jej funkcjonowania powinny pozostać takie jak obecnie obowiązują."

 

     W ostatnim czasie, pomimo wcześniejszych przytoczonych ustaleń, NFZ dokonał niekorzystnej dla pacjentów zmiany w SMPT skutkującej tym, że obecnie, jeśli pacjent uzyska niską aktywność choroby to leczenie jest obligatoryjnie wstrzymywane po kolejnych 6 miesiącach nawet, jeśli chory osiągnął w późniejszym czasie remisję. Tym samym uniemożliwiono kontynuację leczenia chorym w remisji przez kolejne 6 miesięcy celem jej utrwalenia. Polska stała się przez to, prawdopodobnie jedynym krajem na świecie, gdzie celem leczenia RZS nie jest remisja tylko niska aktywność choroby. Jest to ewidentne działanie na szkodę pacjentów. Stanowisko Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego z 2014 r. wyraźnie wskazuje, że głównym celem leczenia chorych na RZS powinna być remisja, a niska aktywność choroby celem alternatywnym tylko u chorych, u których remisja jest trudna do osiągnięcia. Jest to zgodne z rekomendacjami EULAR.

     Zmiana funkcjonowania aplikacji SMPT została wprowadzona w sposób sprzeczny z dobrą praktyką legislacyjną tzn. obowiązuje wstecz, co jest niedopuszczalne. Obecnie wprowadzona zmiana obejmuje wszystkich pacjentów, którzy rozpoczęli leczenie w przeszłości i przed zmianami uzyskali prawo do kontynuacji leczenia po osiągnięciu remisji przez kolejne 6 miesięcy. Aktualnie chorzy będący w trakcie takiej terapii prawo do jej kontynuacji tracą i podawanie leku musi zostać zaprzestane. Pacjenci muszą być świadomi faktu, że to nie lekarz zdecydował o odebraniu im leczenia tylko NFZ. Ponadto szpitale prowadzące leczenie wg dotychczas obowiązujących zasad funkcjonowania SMPT mogą być narażone w przyszłości na zastrzeżenia ze strony NFZ, że prowadziły terapię niezgodnie z przepisami. Nigdzie nie ma oficjalnej informacji od kiedy opisane zmiany zostały wprowadzone, co w przyszłości uniemożliwi wyznaczenia granicznej daty do której pacjent mógł być leczony jak dotychczas i od której może być leczony wg nowych kryteriów. Takie stanowienie prawa jest niedopuszczalne.

   Dodatkowo, aplikacja SMPT nadal wprowadza szpitale i lekarzy w błąd, dlatego, że pacjent który nabył w przeszłości prawo do leczenia przez kolejne 6 miesięcy po uzyskaniu niskiej aktywności choroby a następnie remisji nadal funkcjonuje w systemie z opisem „w toku” a to oznacza, że terapia może być u niego kontynuowana. Co więcej, system u tych chorych wyznacza datę kolejnej wizyty za kolejne 6 miesięcy a nie powinien tego robić. Wszystko to sprawie, że niepokój i dezorientacja lekarzy oraz pacjentów, towarzyszące wprowadzaniu kolejnych niekorzystnych dla chorych zmian,  są bardzo duże.

    Polskie Towarzystwo Reumatologiczne domaga się przede wszystkim uszanowania praw nabytych pacjentów przed wprowadzeniem opisywanej zmiany i umożliwienie im dokończenia obecnego etapu leczenia na dotychczasowych zasadach. Aplikacja SMPT powinna umożliwiać wpisanie wymaganej kolejnej ankiety monitorującej potwierdzającej remisję, czego obecnie nie można zrobić. Polskie Towarzystwo Reumatologiczne uważa za niedopuszczalną sytuację, w której w przyszłości NFZ będzie mógł karać szpitale za prawidłowo prowadzone leczenie zgodnie ze wskazaniami SMPT uregulowanymi przez Centralę NFZ tylko dlatego, że w trakcie realizacji leczenia wprowadzono zmiany działające wstecz. Zgodnie z zapisami programów lekowych lekarz ma obowiązek kwalifikować chorych i monitorować ich leczenie w aplikacji wskazanej przez Prezesa NFZ czyli SMPT.

   Polskie Towarzystwo Reumatologiczne stoi na stanowisku, że wprowadzona przez NFZ zmiana zasad leczenia pacjentów z RZS jest dla nich głęboko niekorzystna i spowoduje w przyszłości zmniejszenie odsetka uzyskanych remisji choroby w Polsce. Należy też podkreślić, iż zgodnie z aktualną wiedzą, uzyskanie remisji daje największe prawdopodobieństwo zatrzymania rozwoju zmian strukturalnych w narządzie ruchu i  uniknięcia ich następstw, takich jak inwalidztwo oraz skrócenie życia chorego. Łamanie wcześniejszych wspólnych ustaleń pomiędzy środowiskiem lekarskim i pacjentami z jednej strony oraz NFZ z drugiej strony będzie skutkowało coraz większym ograniczeniem dostępu chorych do leczenia.

 

 

Dr Marcin Stajszczyk

Przewodniczący Komisji ds. Polityki

Zdrowotnej i Programów Lekowych PTR

Prof. Piotr Wiland

Przewodniczący Sekcji Rekomendacji

i Inicjatyw Klinicznych PTR

Prof. Eugeniusz J. Kucharz

Prezes Polskiego Towarzystwa

Reumatologicznego