Prezes PTR
prof. dr hab. n. med. Marek Brzosko


































Strona główna » Aktualności » Stanowisko

Stanowisko

Stanowisko Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego z dn. 26.02.2019 r. dot. dostępności pacjentów z chorobami reumatycznymi do leczenia biologicznego

 

Źle i zbyt późno leczone choroby reumatyczne w ogromnym stopniu przyczyniają się do niepełnosprawności, a tym samym do spadku produktywności i niezdolności do pracy, generując ogromne koszty dla systemu. Dostęp pacjentów do nowoczesnego leczenia w Polsce  nadal pozostaje dużym wyzwaniem. Biorąc pod uwagę fakt, że określenie priorytetów polityki lekowej państwa w dokumencie rządowym następuje w oparciu o dowody naukowe i wiarygodne dane dotyczące w szczególności: umieralności, śmiertelności, chorobowości, zapadalności, czynników ryzyka, skuteczności, bezpieczeństwa, jakości i kosztowej efektywność leków, demografii, produktywności, niezdolności do pracy, niepełnosprawności, kosztów, wskaźników mikro- i makroekonomicznych, w opinii Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego, jednym z priorytetów powinno być leczenie chorób reumatycznych rozwijających się na podłożu zapalnym i autoimmunizacyjnym, które w bardzo istotny sposób przyczyniają się do niepełnosprawności, niezdolności do pracy i spadku produktywności szczególnie, jeśli ich początek przypada na wczesny okres życia.

Skuteczne leczenie farmakologiczne takich chorób jak reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS), zesztywniające zapalenie stawów (ZZSK), młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (MIZS), układowe zapalenia naczyń oraz inne układowe choroby tkanki łącznej pozwala na ograniczenie kosztów bezpośrednich i pośrednich tych schorzeń, a przez to staje się inwestycją, a nie kosztem dla Państwa. Choroby te w różny sposób stanowią także ważny czynnik ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego, w tym zawałów serca i udarów mózgu oraz powikłań ze strony układu oddechowego czy wreszcie rozwoju chorób nowotworowych, które to z kolei Minister Zdrowia ustalił jako priorytety zdrowotne, podobnie jak rehabilitację. Lecząc efektywnie zapalne choroby reumatyczne, możemy dodatkowo zmniejszyć koszt terapii w obszarach priorytetowych określonych przez Ministra Zdrowia.

Ogromny postęp jaki dokonał się w ostatnich dekadach w terapii chorób reumatycznych jest wynikiem m.in. wprowadzenia do praktyki klinicznej leków biologicznych i możliwości stosowania ich w terapii sekwencyjnej, co daje szansę na uzyskanie remisji choroby u większej ilości pacjentów.

Aktualnie dzięki znacznemu systematycznemu obniżaniu się kosztów terapii biologicznych, co jest efektem obejmowania refundacją kolejnych biologicznych leków biopodobnych, dostęp do skutecznych leków powinno mieć co raz więcej pacjentów. Oszczędności uzyskiwane dzięki wprowadzaniu do refundacji kolejnych leków biologicznych biorównoważnych w danej dziedzinie medycyny powinny być przeznaczane na refundację kolejnych skutecznych innowacyjnych terapii w tych obszarach medycyny oraz na łagodzenie kryteriów kwalifikacji dla już refundowanych leków biologicznych, których koszt jest niski. Powinny być reinwestowane w leczenie tych chorób, które w dalszej perspektywie dadzą kolejne oszczędności systemowe. Aktualnie tak się nie dzieje. Oszczędności jakie płatnik osiąga dzięki lekom biologicznym biopodobnym są w niektórych oddziałach NFZ wykorzystywane do zmniejszania wartości kontraktów na leczenie pacjentów z chorobami zapalnymi stawów i przeznaczane są na refundację drogich terapii w innych dziedzinach medycyny. Byłoby to sprzeczne z wieloletnimi deklaracjami regulatora, że efektem obniżania cen leków biologicznych ma być większy dostęp pacjentów do terapii. Obecnie w Polsce dostęp ten jest jednym z najniższych w Europie i w przypadku pacjentów z RZS wynosi parę procent. Celem powinien być dostęp na poziomie 20-30% tak jak w innych krajach rozwiniętych, do których Polska jest zaliczana.

Dla utrzymania pacjentów w zdrowiu niezbędne jest odpowiednio wczesne włączenie leczenia, tak by nie dopuścić do znacznego postępu choroby i nieodwracalnej niepełnosprawności. Warto zaznaczyć, że większość chorób reumatycznych o podłożu zapalnym rozpoczyna się w młodym wieku, a nawet u dzieci dwu- czy czteroletnich, jak w przypadku młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów. Koszty jakie ponosi państwo w perspektywie całego życia tych pacjentów przy nieodpowiednim leczeniu są ogromne, dlatego tak ważne jest skuteczne i szybko wdrożone leczenie, w tym stosowanie terapii, które dają bardzo szybką odpowiedź i likwidują objawy kliniczne, które uniemożliwiają normalne funkcjonowanie, głównie ból, obrzęki i przewlekłe zmęczenie, a przypadku dzieci zapewniają prawidłowy rozwój.

Polskie Towarzystwo Reumatologiczne stoi na stanowisku, że obecnie korzystając z dużej skali obniżek kosztów terapii dla poszczególnych leków biologicznych, Minister Zdrowia powinien rozważyć zmiany kryteriów kwalifikacji do leczenia w programach lekowych, umożliwiając leczenie wszystkich pacjentów, którzy nie uzyskują niskiej aktywności choroby lub remisji w trakcie terapii lekami klasycznymi. Należy także rozważyć zmianę czasu leczenia w programie pozostawiając to do decyzji lekarza w zależności od stanu zdrowia pacjenta i rokowania. Polskie Towarzystwo Reumatologiczne zwraca się także z apelem do Prezesa NFZ, aby oszczędności czynione przez płatnika dzięki obejmowaniu refundacją kolejnych leków biopodobnych nie były relokowane w inne obszary medycyny i mogły zostać wykorzystane do zwiększenia populacji pacjentów z chorobami reumatycznymi leczonej biologicznie, co w dłuższej perspektywie pozwoli na dalsze oszczędności systemowe. Zwiększenie dostępności do terapii w obecnym modelu finansowania leczenia biologicznego wymaga również podniesienia wyceny świadczeń związanych z obsługą programów lekowych dla szpitali. Minister Zdrowia powinien czynić starania, aby zwiększać, a nie ograniczać ilość refundowanych leków w obszarze reumatologii, w tym biologicznych leków biorównoważnych oraz kolejnych leków innowacyjnych. Zwiększa to szansę uzyskania korzystnego efektu leczenia, a jednocześnie sprzyjając konkurencji generuje dalsze obniżanie się kosztów terapii.

Minister Zdrowia powinien rozważyć także jak najszybsze wprowadzenie nowych taryf w reumatologii, które zostały wypracowane wspólnie przez AOTMiT, konsultanta krajowego w dziedzinie reumatologii i Polskie Towarzystwo Reumatologiczne i obejmują m.in. istotne zwiększenie finansowania hospitalizacji krótkoterminowych oraz wprowadzają nowe świadczenie wczesnej diagnostyki reumatologicznej, ambulatoryjnej i szpitalnej. Pozwoli to na ewolucyjną zmianę opieki nad pacjentami z chorobami reumatycznymi poprzez stymulowanie opieki ambulatoryjnej i krótkich hospitalizacji kosztem hospitalizacji długoterminowych.

 

dr Marcin Stajszczyk

Przewodniczący Komisji ds. Polityki
Zdrowotnej i Programów Lekowych
Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego        

     

prof. Marek Brzosko

Prezes
Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego
Konsultant Krajowy w dziedzinie Reumatologii